Γίνε μαζί μας παιδί!!!

Γίνε μαζί μας παιδί!!!

Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΜΕ ΡΟΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ



Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΜΕ ΡΟΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

Παιχνίδι ρόλων (Role-Playing Game στα Αγγλικά ή αλλιώς RPG, η παγκοσμίως διαδεδομένη βραχυγραφία του όρου) είναι ένα παιχνίδι στο οποίο οι συμμετέχοντες αναλαμβάνουν το ρόλο φανταστικών χαρακτήρων και μέσω συνεργασίας δημιουργούν ή παρακολουθούν ιστορίες. Οι συμμετέχοντες καθορίζουν τις ενέργειες των χαρακτήρων τους εν μέρει βασισμένοι στον σχεδιασμό του χαρακτήρα τους, και οι ενέργειες πετυχαίνουν ή αποτυχαίνουν σύμφωνα με ένα, συνήθως πολύπλοκο, σύστημα κανόνων και οδηγιών. Στο πλαίσιο των κανόνων, οι παίκτες μπορούν να αυτοσχεδιάσουν ελεύθερα οι επιλογές τους καθορίζουν την κατεύθυνση και την έκβαση των παιχνιδιών. (Απόσπασμα από τη Βικιπαιδεία)
Πόσες φορές παρατηρούμε μικρά παιδιά να κρατούν στο χέρι τους ένα αντικείμενο και να προσποιούνται ότι είναι κάποιο ζώο ή κάποιο τελείως άσχετο αντικείμενο από αυτό που βλέπουμε εμείς; Να κρατάνε ας πούμε μια ξύλινη κουτάλα και να την κάνουν σπαθί… Μια πετσέτα να γίνεται η μπέρτα ενός μάγου ή η κάπα μιας πριγκίπισσας… Ένα μπολ να γίνεται καράβι που πλέει στη θάλασσα… και πολλά, πολλά, άλλα…
Πολλές φορές οι γονείς ακούνε για τη σημασία του παιχνιδιού στην προσχολική ηλικία, τους είναι όμως δύσκολο να αντιληφθούν πώς το παιχνίδι με κούκλες ή με αυτοκινητάκια και τουβλάκια μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί στα γνωστικά αντικείμενα ή στην σχολική του επίδοση. Είναι άραγε αλήθεια τόσο σημαντικό το παιχνίδι τελικά;
Τα μικρά παιδιά μαθαίνουν μέσω της φαντασίας και της πράξης. Τα παιδιά χρησιμοποιούν αυτά τα αντικείμενα αναπαριστώντας ότι είναι κάτι άλλο και δίνοντάς τους συνήθως διαφορετική ενέργεια και κίνηση. Αυτό το παιχνίδι αναπαράστασης μπορεί να φαίνεται απλό, αλλά δεν είναι… Η διαδικασία του να παίξει ένα παιδί παιχνίδια ρόλων και αναπαράστασης απαιτεί ικανότητες πολύ σημαντικές στην γνωστική και γενικότερη ανάπτυξή τους.
Το παιχνίδι αποτελεί το θεμέλιο της διαδικασίας της μάθησης για τα παιδιά. Δίνει στα μικρά παιδιά τη δυνατότητα να μάθουν να οικοδομούν τη γνώση αλλά και να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ
Τα μικρά παιδιά μέσω του παιχνιδιού αναπτύσσουν κοινωνικές δεξιότητες και ωριμάζουν συναισθηματικά. Παίζοντας παιχνίδια ρόλων πειραματίζονται με κοινωνικούς και συναισθηματικούς ρόλους της αληθινής ζωής. Μέσω τους παιχνιδιού ρόλων με άλλα παιδιά μαθαίνουν πώς να ελίσσονται, να μοιράζονται ρόλους και ευθύνες και να επιλύουν –τις περισσότερες φορές δημιουργικά – ένα πρόβλημα. Όταν τα μικρά παιδιά προσποιούνται πως είναι κάποιος άλλος (μαμά, μπαμπάς, ζώο, αστυνομικός κλπ) αποκτούν την εμπειρία του να μπαίνουν στη θέση κάποιου άλλου, που ουσιαστικά τους διδάσκει έμμεσα την «ενσυναίσθηση», τη δυνατότητα δηλαδή να κατανοεί τη θέση κάποιου άλλου. Και μάλιστα να την κατανοεί όχι ως απλός θεατής αλλά να ζει και να βρίσκεται στη συναισθηματική κατάσταση αυτού του άλλου.
Είναι κομμάτι της ηλικίας τους, για τα μικρά παιδιά, να βλέπουν τον κόσμο μέσα μόνο από τη δική τους οπτική γωνία και πολλές φορές αρκετά εγωιστικά… Μέσα όμως από την ωρίμανση, το συνεργατικό παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων, σταδιακά αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα και τη θέση του άλλου που έχουν απέναντί τους. Επίσης, η δυνατότητα που δίνει στο παιδί το παιχνίδι ρόλων να αναπαριστά οποιοδήποτε άλλον, να γίνεται δηλαδή όποιος –α επιθυμεί, βοηθάει στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης.
Εκτός από το να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, τα παιδιά, μαθαίνουν ακόμη να διαχειρίζονται αυτά τα συναισθήματα, όπως το να ελέγχουν το θυμό, τη λύπη ή τη στεναχώρια μέσα σε μια ελεγχόμενη κατάσταση (παιχνίδι). Μέσα από το παιχνίδι το παιδί έρχεται αντιμέτωπο πολλές φορές και με καταστάσεις που το πληγώνουν στην πραγματική ζωή ξαναζώντας τις καταστάσεις αυτές μέσα στο παιχνίδι και επιλέγοντας μια διαφορετική εξέλιξη και ένα διαφορετικό τέλος.
ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ
Τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι ρόλων και το παιχνίδι γενικότερα αναπτύσσουν τη λεπτή και αδρή κινητικότητα, καθώς και την αίσθηση του σώματος τους απέναντι στους άλλους και στον χώρο. Το να ντύσει ένα κοριτσάκι μια κούκλα για παράδειγμα, βοηθάει την ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας, ενώ το να προσποιηθεί ότι παίζει κουτσό και σχοινάκι βοηθάει στην ανάπτυξη της αδρής κινητικότητας. Η χρήση του σώματός τους από τα παιδιά για τον οποιοδήποτε λόγο μέσα στο παιχνίδι τα βοηθάει, ώστε σταδιακά να νιώσουν περισσότερη αυτοπεποίθηση, ασφάλεια και σιγουριά με αυτό.
ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ
Το παιχνίδι αποτελεί το μέσο με το οποίο τα μικρά παιδιά αναπτύσσουν το λεξιλόγιό τους. Και αυτό γιατί την ώρα του παιχνιδιού το παιδί επιθυμεί να επικοινωνήσει μηνύματα, που απαιτούν τη χρήση του λόγου. Για το λόγο αυτό θα χρησιμοποιεί σταδιακά καινούριες λέξεις και εκφράσεις, αλλά και θα αναπαράγει προτάσεις που ακούει στο περιβάλλον του από τους ενήλικες, δομώντας έτσι ένα πιο ώριμο και μεστό λόγο. Πόσες φορές δεν ακούμε τον εαυτό μας, με αυτούσιες μάλιστα τις λέξεις, τις εκφράσεις μας ακόμη και τον τόνο της φωνής μας όταν το παιδί μας παίζει και νομίζει ότι δεν το ακούει κανείς…
Είτε παίζει με αυτοκινητάκια και τουβλάκια, είτε παίζει με ζωάκια ή κούκλες το παιδί αναπτύσσει το λεξιλόγιό του χωρίς να το αντιλαμβάνεται καθώς το ενδιαφέρον του επικεντρώνεται στο ίδιο το παιχνίδι και στη χαρά που του προσφέρει εκείνη τη στιγμή. Προκειμένου όμως αυτό το παιχνίδι να έχει αξία για το παιδί θα χρησιμοποιήσει φράσεις και λέξεις που δεν θα χρησιμοποιούσε πιθανόν, κάτω από άλλες συνθήκες.
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ
Τα παιδιά επιλύουν σύνθετα προβλήματα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τους και μάλιστα αντιλαμβάνονται εμπειρικά και κάποιες μαθηματικές αρχές. Τα τουβλάκια και τα πάζλ αποτελούν μια πολύ καλή αρχή για να οικοδομήσουν τα μικρά παιδιά τα παραπάνω σημαντικές ικανότητες.
Τουβλάκια: Παίζοντας με τουβλάκια το παιδί ασυναίσθητα επιλύει πολλά μαθηματικού τύπου προβλήματα και μάλιστα έρχονται σε επαφή με γεωμετρικά σχήματα και με τα διάφορα μεγέθη καθώς και με και αρχές της γεωμετρίας χωρίς να το καταλαβαίνουν…
Πάζλ: Καθώς τα μικρά παιδιά προσπαθούν να ταιριάξουν τα κομμάτια ενός πάζλ μεταξύ τους, αποκτούν σημαντική εμπειρία στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων. Ιδιαίτερα εάν την ώρα που το παιδί προσπαθεί να φτιάξει το πάζλ ενθαρρύνουμε τη μάθηση του με ερωτήσεις, που το παιδί μπαίνει στη διαδικασία να απαντήσει, νιώθει και την αίσθηση ότι είναι σε θέση να καταφέρνει σημαντικά επιτεύγματα.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
Κατά τη διάρκεια των παιχνιδιών με ρόλους το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με διάφορα προβλήματα που χρειάζονται λύση. Από το να πρέπει να συνεννοηθεί με τους συνομήλικους του για το ποιον ρόλο θα παίξει, μέχρι το ποιο υλικό θα χρησιμοποιήσει για να κατασκευάσει κάτι που θέλει για το παιχνίδι του, το παιδί θέτει σε λειτουργία ασυναίσθητα τη λογική του σκέψη, ώστε να επιλύσει κάθε φορά το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Η γνώση της επίλυσης ενός προβλήματος είναι μια διαδικασία που κρατάει μια ζωή και είναι επομένως απαραίτητο εφόδιο στη ζωή κάθε ανθρώπου. Αυτή η γνώση ξεκινάει στα μικρά παιδιά μέσα από το παιχνίδι.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ
Στην εποχή μας, που είναι γεμάτη από τεχνολογικά επιτεύγματα και όλα περιστρέφονται γύρω από μηχανές και υπολογιστές, τα παιδιά έχουν όλο και λιγότερες ευκαιρίες να αναπτύξουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους. Τα παιδιά που δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους για να διασκεδάσουν τον εαυτό τους είναι τα παιδιά που αργότερα θα χρειάζονται οδηγίες από κάποιον ενήλικα ή κάποιο ηλεκτρονικό μέσο για να καταφέρουν να χαρούν και να απασχολήσουν τον εαυτό τους. Αντίθετα τα παιδιά που έχουν μάθει να παίζουν παιχνίδια ρόλων και να χρησιμοποιούν οποιοδήποτε αντικείμενο σαν αφορμή για παιχνίδι θα έχουν πάντα τη δημιουργικότητα να εφευρίσκουν ν το παιχνίδι τους και θα γνωρίζουν ότι οι δυνατότητες για παιχνίδι είναι παντού. Δυο είναι τα είδη παιχνιδιού που συμβάλλουν σε αυτό τα παιχνίδια ρόλων ή δραματικό παιχνίδι και η ενασχόληση με καλλιτεχνικά είδη.
Είδη για κατασκευές και ζωγραφική: Δίνουμε στο παιδί ποικιλία υλικών χωρίς όμως να δώσουμε συγκριμένες οδηγίες για το τι θα φτιάξει. Το μόνο που κάνουμε είναι να εξηγήσουμε στο παιδί πως χρησιμοποιούμε το κάθε τι. Μαρκαδόροι, ξυλομπογιές, υφάσματα, ψαλίδι, κόλλα, περισσευούμενα κουμπιά, κλωστές και νήματα και πολλά άλλα μπορούν να γίνουν στα χέρια των παιδιών καλλιτεχνήματα!
Παιχνίδια ρόλων: Δίνοντας στο παιδί τα πιο απλά αντικείμενα από την καθημερινότητά μας μπορεί πραγματικά να τα μεταμορφώσει σε τελείως διαφορετικά αντικείμενα και να δημιουργήσουν απίστευτες ιστορίες!!
Η ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΡΟΛΩΝ
Τα μικρά παιδιά λατρεύουν να υποδύονται άλλα πρόσωπα… Είτε να γίνονται μπαμπάδες και μαμάδες, είτε μωρά, αστροναύτες, φουρνάρηδες, καουμπόι και οτιδήποτε τα επιτρέπει να μπαίνουν σε περιπέτειες! Το παιχνίδι ρόλων είναι αυτό το είδος παιχνιδιού, που το παιδί υποδύεται ρόλους και χρησιμοποιεί διάφορα αντικείμενα που το βοηθούν να μπει στον φανταστικό κόσμο τον οποίο εκείνη τη στιγμή έχει μέσα στο μυαλό του. Αυτό το είδος παιχνιδιού διασκεδάζει απίστευτα τα μικρά παιδιά, αλλά παίζει σημαντικό ρόλο και στην ανάπτυξη τους.
Γιατί λοιπόν είναι τόσο σημαντικό αυτό το είδος του παιχνιδιού στα μικρά παιδιά;
Αναπτύσσουν εξαιρετικά το λεξιλόγιο και τους τρόπους επικοινωνίας. Τα παιδιά συνήθως υποδύονται ανθρώπους και καταστάσεις που γνωρίζουν. Όταν λοιπόν τα παιδιά παίζουν μεταξύ τους, μοιράζονται μια μεγάλη ποικιλία εμπειριών που το καθένα φέρει από την οικογένειά του. Έτσι μοιράζονται και διδάσκονται μεταξύ τους καινούριες λέξεις και τρόπους επικοινωνίας. Μαθαίνουν να επικοινωνούν καθώς συζητούν ιδέες και διαφορετικές ιδέες για διαφορετικά σενάρια την ώρα του παιχνιδιού. «Να κάνουμε αυτό ή το άλλο… Και τώρα εσύ πηγαίνεις εκεί… και εγώ θα ήρθα μετά κλπ»
Επιλύουν προβλήματα και σχεδιάζουν ιστορίες: Τα παιδιά μπορούν να επιλύσουν από απλά μέχρι σύνθετα προβλήματα καθώς παίζουν. Από το να αποφασίσουν ποιος θα παίξει ποιο ρόλο, πως θα ξεκινήσει η ιστορία τους, μέχρι το πώς θα εξελιχθεί και τι υλικά χρειάζονται… Τα παιδιά συνεργάζονται και επιλύουν όσα προβλήματα προκύπτουν στη διάρκεια του παιχνιδιού.
Η φαντασία τους «οργιάζει»!!: Τα παιδιά είναι από τη φύση τους δημιουργικά και μπορούν να χρησιμοποιήσουν οτιδήποτε παριστάνοντας ότι είναι αυτό που έχουν στο μυαλό τους. Αφήνοντας λοιπόν στα παιδιά το χρόνο και την ελευθερία να παίξουν παιχνίδια ρόλων θα εκπλαγούμε με το αποτέλεσμα…
Οι γονείς και οι νηπιαγωγοί είναι καλό να ενθαρρύνουν τα παιδιά σε παιχνίδια ρόλων. Κάποιες απλές ιδέες – εναύσματα για να ξεκινήσουν τα μικρά παιδιά το παιχνίδι τους είναι να τα προμηθεύουμε με υλικά για:
Να παίξουν το σχολείο: προμηθεύουμε με μολύβια, μπογιές βιβλία, καρεκλάκια κλπ
Να παίξουν το νοσοκομείο: σημειωματάρια, ένα βαλιτσάκι γιατρού, μια κουβερτούλα φλις και ένα μαξιλαράκι, φαγητό – παιχνίδι
Να παίξουν το ζωολογικό κήπο: Πλαστικά ζωάκια, τουβλάκια για να κατασκευάσουν τα κλουβιά των ζώων, καπέλα και ψεύτικο φαγητό
Να παίξουν το κομμωτήριο: Χτένες, ρολά, βούρτσες, κοκαλάκια και στέκες κλπ
Να παίξουν την οικογένεια: Οτιδήποτε βρίσκεται μέσα στο σπίτι μπορεί να γίνει χρήσιμο για το παιχνίδι των μικρών παιδιών
Να παίξουν το μανάβικο, σουπερ-μάρκετ: Πλαστικά φαγητά, τελειωμένες συσκευασίες από διάφορα προϊόντα, ταμειακή μηχανή παιχνίδι, ψεύτικα χρήματα κλπ
Το πιο σημαντικό όμως είναι να αφήσουμε στα παιδιά το χώρο και το χρόνο να μπορούν να παίξουν παιχνίδια ρόλων και να ελαχιστοποιήσουμε τις ηλεκτρονικές συσκευές που μπορούν να τα απορροφήσουν σε πολύωρη ενασχόληση.
Γενικά είναι καλό να θυμόμαστε ότι τα μικρά παιδιά χρειάζονται το παιχνίδι όχι μόνο ως μέσο διασκέδασης αλλά και για να μάθουν, να εξελιχθούν και να αναπτύξουν σημαντικές ικανότητες, που θα χρησιμοποιήσουν όχι μόνο στη σχολική τους σταδιοδρομία, αλλά και στη μετέπειτα ζωή τους.